На 21 ноември православната црква и нејзините верници го слават еден од најголемите празници меѓу православните христијани – Аранѓеловден. Народното верување вели дека кога ќе чукне часовникот Архангел Михаил доаѓа и зема човечки души.
Архангел Михаил е „водачот на небесните војски“ кој секогаш се појавувал на местата каде што се јавувала и Богородица, така што ја претставува небесната сила и заштита на земјата.
Според црковното предание, ангелот Михаил прв се борел со злиот дух, а според црковното толкување тоа име значи „оној што е како Бог“. На грчки, зборот „арчи“ значи главен, прво, а „ангелос“ значи гласник, ангел.
Првиот меѓу архангелите, Архангел Михаил, на иконата е претставен како борец – војвода, со меч или копје во раката, а народното верување е дека доаѓа и зема човечки души, кога ќе дојде часот.
На иконите понекогаш се претставува како тој ја победи Деница, која го врзуваше со синџири и го клоцала по вратот. Се смета за чувар на православната вера и борец против ерес.
Постојат многу народни верувања за овој ангел. Велат дека ги посетува сите пациенти и ако застане пред неговите нозе – не е добро, а ако е на глава – пациентот ќе закрепне.
Овој празник се празнува наесен, а според народното верување тоа е затоа што кога светците ги делеле улогите, Архангел Михаил добивал есенско и зимско сметање на времето – време на зимата и зимски тешкотии.
Се вели дека во тоа време архангелот талка низ светот облечен како просјак за да ги прекорува неверниците и да им помогне на сиромашните.
Едно народно верување вели дека според временските услови на овој ден може да се утврди каква ќе биде годината. Се вели: какво е времето на Аранѓеловден, така ќе биде цела зима и пролет!
Во некои делови на земјата овој ангел се слави и како заштитник на сточарите бидејќи се верува дека само тој може да ги избрка волците.
Кај многу христијани кои го слават свети Михаил постои верување и обичај дека, бидејќи го сметаат за жив светец, не приготвуваат жито, што е неоправдано и неточно. Неопходно е да се подготви житото за слава, бидејќи сите светци и сите мртви се живи пред Бога.
Дали Аранѓеловден ќе се слави со посен или мрсен оброк зависи во кој ден се паѓа. Ако се падне во среда или петок, тогаш треба да се пости, а житото е задолжително. Годинава се паѓа во недела, па трпезата може да биде мрсна.
„Жито за слава не се носи за светецот, туку за нашите покојни предци“, објаснува свештеник.
