Нашата православна црква и нејзините верниците денеска го слават денот на сеќавањето на светите апостоли Архип, Филимон и Апфиј.
Според легендата во која веруваат сите христијани, освен дванаесетте големи апостоли кои го познавале Исус и биле негови први ученици, Бог избрал седумдесет други апостоли кои ќе го проповедаат Евангелието и ќе го шират христијанството.
Некои од овие „мали апостоли“ биле Светите апостоли Архип, Филимон и Апфиј. Апостол Павле го спомнува Свети Архип во Посланието до Колосјаните и Филимон, нарекувајќи го негов „воен другар“.
Што се однесува до свети Филимон, тој останал запаметен по тоа што имал куќа во градот Колоси, кој бил центар на христијанството, во која се собирале таму да се молат. По некое време Филимон станал мисионер кој патувајќи низ светот го ширел христијанството и божјата мисла.
Света Апфиј му била сопруга на Филимон и таа го поминала својот живот служејќи во куќа која таа и нејзиниот сопруг ја претвориле во вистинска, мала црква. Животот на овие тројца светци радикално се променил на денот кога се празнувал празникот на паганската божица Артемида.
Сите христијани се собрале на молитва во куќата на Филимон и Апфиј кога, според приказната, незнабошците упаднале, ја уништиле црквата и ги заробиле сите верници.
Светите апостоли Архип, Филимон и Апфиј, како водачи, потоа биле изложени на страшни маки – тепани и малтретирани, а потоа закопани во земја до половината и каменувани.
За време на ова мачење, Филимон и Апфиј умреле, но Архип доживеал уште пожестока судбина. Тој, единстевн жив, бил изваден од дупката и оставен на децата да се „играат“. Легендата вели дека токму таа го избодела и на крајот го убила.
Обичаи
Но, како оние кои не знаеја што прават, Светиот Архип им го простил на децата овој страшен грев и мирно и радосно отидел во средба со своите пријатели свети Филимон и Апфиј.
Затоа обичајот вели дека на овој ден завладува мирот и се простуваат грешките на оние што ни згрешиле. Денешната молитва е многу кратка и едноставна. Легендата вели дека денес треба да ја изговорат сите луѓе кои се во неволја или чиј изминат период бил тежок.
„Свети апостол Архип, моли се на Милостивиот Бог да ни подари прошка на гревовите на нашите души.”
