Качунката е повеќегодишно тревно растение со висина од 10 до 15 см, ширина од 5 до 7 см, со туберозна сијалица.
Стеблото е многу кратко, неговиот врв се појавува над земјата само кога ќе се формира плодот. Листовите се мали, тесни, линеарни, со заоблен раб. На задната страна на листовите, во средината, има истакната белузлава лента.
Најпознатиот вид во целиот род е Crocus sativus, од кој е добиен светски познатиот зачин шафран. Цветовите на качунките се ниско поставени, обично единечни, нежни, обвиткани во една или повеќе мембранозни сара, кои потекнуваат од долните лисја.
Ливчињата формираат инки кои откриваат пестици и портокалови прашници. Благодарение на интензивно обоените мали цветови, кои многу смело се појавуваат под потенката снежна покривка, качунките се омилени рани пролетни цвеќиња.
Овие цвеќиња дури и почетниците во градинарството можат многу успешно да ги одгледуваат во своите градини или на балконите. Цветовите можат да бидат жолти, сини, бели, виолетови. Плодовите на качунките се наоѓаат под земја.
Припаѓаат на фамилијата Iridaceae и досега се опишани околу 100 видови во рамките на овој род, кои најмногу се распространети во медитеранската област. Популарните имиња на припадниците на овој род се: качунка, шафран, брндуша, брнѓуша.
Благодарение на интензивно обоените мали цветови, кои смело се појавуваат под потенката снежна покривка, ова се омилените рани пролетни цвеќиња.
Качункие во нашите шуми можете да ги видите уште во средината на февруари, како што е случајот оваа година, но без разлика која е вашата прва помисла дека тие успеваат само во друштво на високи дрвја, можете лесно да ги одгледувате во саксии на балконите, градините или да засадите директно во почвата во дворовите.
Доколку одлучите да го декорирате вашиот дом со качунки, потребно е саксијата да ја поставите до добро осветлен прозорец за да не заостане. Можете да користите градинарска почва, почва од кактус, многу песочна почва и хумус за гераниуми, по третина од секоја.
Сувиот воздух во нашите ентериери ќе им одговара на качунките, па затоа се препорачува да ги наводнувате два до три пати неделно. Ако сакате да ги размножите качунките, најдобро е тоа да го направите со делење на луковиците.
Оставете ги листовите целосно да пожолтат во саксијата и кога ќе паднат прекинете со полевање и ставете го садот на темно и суво место до почетокот на есента. Во текот на месец септември, луковиците поделете ги и засадете ги во нови саксии наполнети со подлога, внимавајќи луковиците да не се стават премногу длабоко.
Качунката цвета само еднаш, но дава многу нови луковици кои можете да продолжите да ги садите. За да добиете убав и богат декор, се препорачува да засадите најмалку 10 луковици во група, без разлика дали садите во саксија или во градината.
Најпознат вид во целиот род е Crocus sativus, од чиј цвет е добиен светски познатиот зачин – шафран. Се верува дека шафранот првпат се одгледувал во Грција, на Крит, каде што одгледувачите во доцното бронзено време одгледувале растенија поради невообичаено долгите стигми (дел од толчник) кои сè уште се користат во исхраната на луѓето и бојата на храната.
Аромата на шафран често потсетува на метал и мед со мешавина од сува трева или сено, со сладникав вкус. Шафранот е широко користен во персиската, индиската, европската и арапската кујна.
