Припаѓа на редот на „огнените светци“, во кои спаѓаат и Свети Илија и Огнена Марија
Светиот великомаченик Прокопиј е христијански светител од IV век. Роден е во Ерусалим. Неговото родено име било Неаниј, а бил војвода во служба на императорот Диоклецијан.
Според легендата, за време на гонењето на христијаните, Диоклецијан му наредил на Неаниј да оди во Александрија со одред на војската и да ги истреби и уништи тамошните христијани. На тој пат, на Неаниј му се случило нешто слично како што му се случило на Савле, подоцна на апостолот и свети Павле.
Се случил силен земјотрес, по што Бог му проговорил со зборовите: „Неаниј, каде одиш, а против кого се спротивставуваш?“ На неговото прашање: „Кој си ти, Господи, не можам да те познавам“, Во воздухот се појавил свет крст, како од кристал, и се слушнал глас: „Јас сум Исус распнатиот Син Божји, со овој знак што го виде како ги победи твоите непријатели и мојот мир ќе биде со тебе“.
Тоа искуство целосно му го променил животот на војводата Неанил. Тој влегол во Ерусалим и ѝ објави на мајка си дека е христијанин. Изведен пред судијата, го симнал појасот и мечот на својот војвода и го фрлил пред судијата, покажувајќи дека е само војник на Христос Царот.
По големи маки бил фрлен во затвор, каде повторно му се јавил Господ Исус Христос, кој го крстил и му го дал името Прокопиј. Еден ден, 12 жени дошле до неговиот затворски прозорец и му рекле: „И ние сме слугинки Христови.“
Обвинети за тоа биле фрлени во истиот затвор, каде што свети Прокопиј поучувал на верата Христова, а особено како да се прими маченичкиот венец. Затоа во чинот на бракот се споменува св. Прокопиј, покрај обожениот цар Константин и Елена.
Тие 12 жени подоцна биле страшно мачени. Гледајќи ги нивните маки и храброст, и мајката на Прокопиј поверувала во Христа и сите 13 биле погубени.
Кога св. Прокопиј требало да го одведат во кланица, тој ги кренал рацете кон исток и се помолил на Бога за сите бедни и беспомошни, сирачиња и сираци, а особено за Светата црква да расте и да се шири и христијанството до крајот на времето.
Св. Прокопиј умрел во Кесарија Палестина на 21 јули 303 година. Припаѓа на редот на „огнените светци“, во кои спаѓаат и Свети Илија и Огнена Марија.
Верувања
Во некои региони се смета дека овој ден е погоден за свадби, бидејќи св. Прокопиј ги посетува и ги благословува младенците. Денес се избегнува копање, па дури и закопување. Немало ниту капење на свети Прокопиј.
Во античко време, рударите овој светец го сметале за свој заштитник. Тој се смета и за заштитник на децата. Него го славеле каменорезците и бунарите.
Верниците се воздржуваат од тешка работа, а светецот се слави и за здравјето на децата. Денеска секој треба да се воздржува од пцовки и расправии.
Во сите краеви има различни обичаи и верувања во врска со овој празник и му се придава големо значење, иако во календарот не е запишан со црвени букви. Има и семејства, иако ретки, кои го слават Св. Прокопиј како куќна слава.
